Publikacja autorstwa Piotra Gryszpanowicza, prezentująca historie kolejnych przepraw mostowych w Płocku, tematyką doskonale nawiązuje do ogłoszenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej roku 2017 Rokiem Rzeki Wisły. Monografia przedstawia zarówno kontekst historyczny i techniczny tworzenia mostów w naszym mieście, jak również upamiętnia konstruktorów, inżynierów i budowniczych połączeń na Wiśle oraz mieszkańców miasta związanych z opisanymi wydarzeniami. Publikację w znacznej mierze stanowią ciekawe, niekiedy po raz pierwszy publikowane archiwalne zdjęcia oraz dokumenty. Autor przedstawia także ustalenia dotyczące przyszłości połączeń na Wiśle oraz ewentualnych inwestycji. Lekturę uatrakcyjnia niezwykle staranne, nowoczesne graficznie wydanie dzieła. Publikacja zainteresuje zarówno pasjonatów techniki, jak również miłośników regionu płockiego.

[tekst: E.Kozłowska]


STAWKOWY PRZEWODNIK FILMOWY

Czy Płock to „filmowe” miasto, jak znane z seriali Miami czy Los Angeles? Odpowiedź na to pytanie dostarcza rewelacyjny, wciągający przewodnik szlakiem plenerów i obiektów z serialu „Stawka większa niż życie”, w którym postać Hansa Klossa zagrał znany i lubiany aktor – Stanisław Mikulski. Tę produkcję filmową, wielokrotnie wznawianą w polskiej telewizji, znają niemal wszyscy Polacy. Płocczanie jednak mają okazję skonfrontować słynne kadry ze współczesnym wyglądem mazowieckich plenerów, bowiem nasze miasto oraz pobliski Łąck – między innymi – był miejscem realizacji zdjęć. Tekst przewodnika wzbogacają liczne fotografie archiwalne, często ze zbiorów prywatnych, oraz ciekawostki z planu. Ulica Misjonarska, Tumska, Kościuszki czy Teatralna to niektóre z traktów „występujących” w serialu. Lektura książki pozwala odkryć w Płocku nieistniejące już schody czy bramy, na miejscu których obecnie znajdziemy budynki itp. Przewodnik ten zdecydowanie jest do wykorzystania na co dzień, nie tylko do wakacyjnych wędrówek.

[tekst: E.Kozłowska]


POCZET WŁADCZYŃ POLSKI

Publikacja pod redakcją Bożeny Czwojdrak prezentuje w krótkich rozdziałach sylwetki 50 królowych i księżnych polskich, od wczesnego średniowiecza aż po schyłek XVIII w. Bogato ilustrowany poczet w przystępny sposób przedstawia role społeczne, życie codzienne, wpływ wywierany przez niezwykłe kobiety na rządzących oraz losy ich potomków. Wśród nich opisana została m. in. żona Konrada Mazowieckiego, Agafia, która wraz z małżonkiem osiadła na dworze w Płocku. Miłośników regionu płockiego zainteresują nie tylko losy mazowieckiej księżnej, ale także jej historyczne przedstawienia np. na tzw. patenie płockiej, ze skarbca katedry. Z Płockiem związana była także inna jego mieszkanka Judyta Czeska, żona Władysława Hermana i matka Bolesława Krzywoustego (w rozdziale opisano historię narodzin tego wyczekiwanego potomka) oraz pośrednio matka Hermana – Dobroniega Maria. Książka zainteresuje nie tylko pasjonatów historii, ale także osoby zainteresowane rolą kobiety w różnych epokach.

[tekst: E.Kozłowska]


PIASTOWSKIE KSIĘŻNE REGENTKI

Podtytuł publikacji Agnieszki Teterycz-Puzio „O utrzymanie władzy dla synów (koniec XII w. – początek XIV w.)” zdradza odrobinę tematykę książki. W obszernych rozdziałach zostały opisane sylwetki niezwykłych kobiet, które w świetle obowiązującego prawa, jako wdowy po panujących i matki następców, sprawowały tzw. rządy opiekuńcze w czasie małoletności swoich synów. Poszczególne części przynoszą informacje zarówno o pochodzeniu księżnych, następnie latach małżeństwa i wkraczania w świat polityki, potem sprawowania regencji wraz z relacjami z otoczeniem, a następnie schyłku życia i losami synów. Miłośnikom Mazowsza polecamy szczególnie sylwetkę Heleny, księżnej krakowskiej, sandomierskiej i mazowieckiej, Perejasławy halickiej „z Bożej łaski księżnej Mazowsza” oraz Anastazji, sprawującej władzę w regionie łęczyckim i dobrzyńskim. Lektura rozdziałów zwraca uwagę na czynny udział kobiet w życiu politycznym, wbrew obiegowej opinii dotyczącej średniowiecza. Według relacji Mistrza Wincentego np. Helena aktywnie sprawowała władzę mianując i usuwając urzędników, podkreślano jej samodzielność (która nie podobała się możnym krakowskim) oraz rozsądek. Perejasława, której oddano Płock w niespokojnych czasach najazdów, starała się ustabilizować sytuację na Mazowszu. Otaczając się doradcami zapoczątkowała także akcję osadniczą i odbudowę zniszczeń. Silną pozycję Anastazji zaś, być może wspieranej przez protektorat Władysława Łokietka, podkreśla tytulatura używana w aktach urzędowych. W dokumencie biskupa płockiego Floriana z 10 lipca 1319 r., wystawionego na zjeździe z udziałem księżnej i jej synów, została określona jako „serenissima domina Anastasia ducissa”. Książka ta to wakacyjna „pozycja obowiązkowa” dla pasjonatów naszego regionu.

[tekst: E.Kozłowska]


ZBIGNIEW. KSIĄŻĘ POLSKI

Norbert Delestowicz podjął się próby rekonstrukcji biografii Zbigniewa, pierworodnego syna polskiego księcia związanego z Mazowszem i Płockiem Władysława I Hermana i nieznanej z imienia Polki, który to związek uznaje się za niedynastyczny. Dopiero małżeństwo Hermana z Judytą Czeską, zawarte w 1080 roku, które zaowocowało przyjściem na świat Bolesława Krzywoustego, zostało uznane za prawowite. Książka w wyczerpujący sposób omawia rządy księcia Władysława, a tym samym sytuację na arenie politycznej, kiedy to zarysowuje się konflikt dynastyczny między nim a synami. Pierwotna współpraca synów zamienia się w tragiczny spór, jego przebieg zaś zainteresowani odnajdą w publikacji o Zbigniewie. Co najważniejsze dla wielbicieli tematyki regionalnej – na arenie politycznych zmagań nader często występuje Mazowsze i Płock oraz jego możni mieszkańcy.

[tekst: E.Kozłowska]


 

O Autorze