Z okładki książki Grzegorza Gołębiewskiego dowiadujemy się, że znajdziemy w niej „opowieść o bohaterstwie żołnierzy polskich i płocczan, którzy nie szczędzili ofiar, aby ocalić miasto przed okrutnymi bolszewikami”. Płocki historyk i autor rozpoczął od nakreślenia obrazu wojny polsko-bolszewickiej w momencie zagrożenia dla naszego miasta, charakteryzując jednocześnie postawy krajan wobec najazdu wroga oraz przygotowania do obrony, dodając jednocześnie informacje o działaniach na przedpolach Płocka. W opisie bolszewickiego ataku 18 sierpnia 1920 r. zawarł autor zarówno wątek walk ulicznych, jak i istotny udział w obronie miasta Flotylli Wiślanej. Opór zbrojny stawiany najeźdźcom łączy się z przejmującym rozdziałem, w którym Grzegorz Gołębiewski przytoczył świadectwa rabunków, gwałtów, mordów dokonanych na płocczanach. Autor opisał także przeciwnatarcie oraz dokonał szczegółowego bilansu walk. Nie zabrakło także wzmianki o odznaczonych i honorach, które spotkały nasze miasto za bohaterską obronę, w tym o wizycie marszałka Józefa Piłsudskiego. Na szczególną uwagę zasługują dwa ostatnie rozdziały, w których autor przedstawił sposoby podtrzymywania pamięci o wydarzeniach 1920 r. w II Rzeczypospolitej oraz po 1989 r. Niezwykle starannie wydana książka zawiera zarówno archiwalne zdjęcia, jak też nam współczesne – wykonane podczas inscenizacji obrony Płocka odbywającej się rokrocznie od kilku lat w różnych częściach Starówki. Tekst Grzegorza Gołębiewskiego w przystępny sposób przybliża trudne fakty z kart historii naszego miasta. Lektura obowiązkowa dla dorosłych i młodzieży, która dzięki ciekawostkom przytaczanym przez autora bezboleśnie „połknie”   dawkę ważnej wiedzy!

Tekst: E.Kozłowska


PROWINCJA PŁOCKA

Zbiory regionalne Czytelni Książnicy Płockiej, dzięki uprzejmemu prezentowi zakonnic z naszego miasta, wzbogaciły się o pozycję „Prowincja Płocka : Zgromadzenia Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej w latach 1883-1991” autorstwa Zofii Kratochwil i Haliny Ireny Szumił. Na terenie Ziemi Płockiej zrodziło się zgromadzenie i Prowincja ta odegrała ważną rolę w jego rozwoju. Niezwykle obszerna publikacja przybliża powstanie zakonu, jego organizację na naszych ziemiach i formację jego członkiń oraz przybliża sylwetki przełożonych prowincjonalnych, w tym Bolesławy Jarząbek – pełniącej tę funkcję w latach 1937-1946. Siostry sprawowały szczególnie ważną społecznie działalność: prowadziły ochronki czyli przedszkola, domy dziecka, szkoły, internaty i bursy, opiekowały się chorymi i biednymi oraz współpracowały z instytucjami kościelnymi z udziałem osób świeckich, jak Akcja Katolicka i Caritas. Losy Zgromadzenia są blisko związane z Książnicą Płocką, bowiem w naszej obecnie głównej siedzibie przy ul. Kościuszki 6 przed II wojną światową mieściła się Prywatna Żeńska Szkoła Zawodowa kierowana przez przełożoną prowincjonalną, wspomnianą Bolesławę Jarząbek, oraz założona przy niej Roczna Szkoła Gospodarstwa Domowego. Publikację wzbogacają archiwalne zdjęcia, szczególnie ilustrujące działalność oświatową na terenie Prowincji Płockiej.

Tekst E. Kozłowska


WISŁA W DOKUMENCIE ARCHIWALNYM

Trzymając w dłoniach ten nietypowy – gdyż bardzo obszerny – katalog wystawy przede wszystkim można zachwycić się niezwykle starannym i ciekawym jego wydaniem. Ten katalog po prostu „cieszy” oko! Publikacja przygotowana przez Archiwum Państwowe w Gdańsku wpisuje się tematycznie w obchody Roku Rzeki Wisły. Obchody te stały się okazją do prezentacji przez polskie archiwa własnych bogatych zasobów tematycznych dotyczących królowej polskich rzek. Ogólnopolska wystawa okolicznościowa zawitała także do Płocka i była prezentowana w plenerze, przy naszym miejskim kościele farnym. Ci, których ominęła możliwość zapoznania się z ww.  prezentacją zapraszamy do Czytelni Książnicy Płockiej, katalog bowiem przybliży archiwalia ukazujące znaczenie gospodarcze, rekreacyjne oraz walory przyrodnicze rzeki naszego miasta, tym bardziej, że Archiwum Państwowe w Płocku także udostępniło dokumenty z własnych zespołów.

Tekst E. Kozłowska


AK PAMIĘTAMY

„Okolicznościowa publikacja Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 23 im. Armii Krajowej w Płocku w 75. rocznicę utworzenia AK” zawiera biogramy członków AK – Zenona Kluczyńskiego, Katarzyny Nowakowskiej i Romana Sarnowskiego oraz wspomnienia o nieżyjących już bohaterach z oddziałów walczących – osobach związanych z płockim regionem: Annie Bąkowskiej, Władysławie Butkiewiczu, Marku Gajewskim, Sabinie Gąsiorowskiej, Jerzym Lechu Matlędze, Lechu Mossakowskim, Tadeuszu Paczkowskim, Emilu Rybaku, Lesławie Wojno oraz Hannie Stefanii Zielińskiej. Wydawnictwo uzupełniają zdjęcia materiałów zgromadzonych na wystawę z okazji 75. rocznicy powstania Armii Krajowej, której imię nosi Szkoła Podstawowa nr 23. Placówka przywiązuje szczególną wagę do kultywowania pamięci o tej podziemnej formacji, a opis działań szkoły ku temu skierowanych znaleźć można we wstępie tejże krótkiej publikacji.

Tekst E. Kozłowska


NOTATKI PŁOCKIE

Jedno z najbardziej cenionych regionalnych czasopism naukowych, bardzo dobrze znane płocczanom Notatki Płockie, to kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego ukazujący się nieprzerwanie od 1956 roku. Każdy numer zawiera ciekawe i spełniające wysokie naukowe kryteria artykuły z różnych dziedzin (lecz dotyczące naszego regionu), recenzje książek, wspomnienia o zasłużonych osobach związanych z TNP oraz bibliografię Mazowsza Płockiego, wybór sporządzany cyklicznie przez pracownice Działu Informacji Regionalnej i Bibliograficznej Książnicy Płockiej. Bieżący numer, dostępny w Czytelni, zawiera m. in. zagadnienia sądownictwa w międzywojennym Płocku, obrońców miasta z 1920 r., lecz także bliższe współczesności  problemy dywersyfikacji bazy noclegowej w gminach powiatu płockiego oraz notatkę „z żałobnej karty” o profesorze Andrzeju Chodubskim. Wybór bibliograficzny zaś ułatwi czytelnikom dotarcie do wartościowych publikacji regionalnych z wybranej dziedziny.

Tekst E. Kozłowska


 

O Autorze