Książka Stefana Themersona zawiera podtytuł, który wprowadza ważne informacje: “Przygód Marcelianka Majster-Klepki historyj 6 z czterobarwnymi linoleorytami Franciszki Themerson”. Książka ta zatem powstała w efekcie współpracy urodzonego w Płocku awangardowego pisarza, twórcy filmowego, eksperymentującego z wieloma dziedzinami sztuki Stefana Themersona oraz malarki, ilustratorki książek i scenografki, a prywatnie żony – Franciszki Themerson. Jest to reprint wydania z 1938 roku. Tytułowy Marcelianek to zaradny, pomysłowy, chętnie mierzący się z wyzwaniami losu bohater. Przemierza on świat “z lewa w prawo” i pomaga napotkanym ludziom i zwierzętom, którzy także odwzajemniają się przysługami. W tej misji pomaga mu “Węzełek Przyda Się Wszędzie,/ Węzełek Wszystko Zmieści,/ Choćby I Sto Czterdzieści/ Narzędzi!”. Do czytania (i oglądania) przez dzieci i dorosłych!

Tekst E. Kozłowska


ZAWÓD LEKARZA NA ZIEMIACH POLSKICH W XIX I XX WIEKU

Działalność lekarzy w regionie płockim to jeden z wątków poruszonych w najnowszej publikacji pod redakcją Bożeny Urbanek. Już rzut oka na okładkę elektryzuje każdego płocczanina, bowiem dokonano wyboru zdjęcia prezentującego Stefanię Kamińską, pierwszego płockiego lekarza-pediatrę. Została ona porwana w 1970 roku, zaś jej symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Komunalnym w Płocku. Podrozdziały dotyczące naszego regionu napisali Janina Fetlińska i Jarosław Wanecki. “Wkład lekarzy w rozwój społeczny i kulturalny Bieżunia” omawia między innymi organizację i warunki lokalowe służby zdrowia oraz przedstawia lekarzy bieżuńskich i ich działalność (m.in. Stanisława Ilskiego), informacje te zaś okraszone są czarno-białymi fotografiami. Następny rozdział pt.” Lekarze w szpitalach płockich w latach 1939-1983″ opisuje destrukcję opieki zdrowotnej podczas wojny, jej odbudowę w powojennym systemie oraz dalszą rozbudowę i unowocześnianie wraz z upływem czasu. W tekście odnotowano sylwetki wielu płockich lekarzy, prekursorów działań medycznych na naszych terenach. Proces odbudowywania się samorządu lekarskiego oraz jego działalność przedstawia rozdział “Okręgowa Izba Lekarska w Płocku 1989-2009”. Tekst ten zawiera m.in. informacje na temat siedziby organizacji, działań wydawniczych oraz dostosowywania się środowiska medyków do kolejnych zmian prawa.

Tekst: E.Kozłowska


STRAŻNICA

Powieść Stefana Łosia została wydana w serii “Przywrócić Pamięć”, której zadaniem jest przybliżyć współczesnemu gronu czytelników publikacje założycieli ruchu skautowego z lat 1911-1939. Twórczość tych działaczy harcerskich została zakazana po 1945 roku, gdy władze PRL starały się odciąć zrzeszenie od jego historii, nadając mu formę pionierskiej organizacji. Ówczesne publikacje zaś miały wzmacniać ideę socjalistycznego harcerstwa. Wznowiona powieść “Strażnica” opisuje wakacyjne przygody grupy harcerzy obozujących na wschodnich krańcach granicy Polski, zaangażowanych wraz z żołnierzami Korpusu Ochrony Pogranicza w rozszyfrowanie bolszewickiego sabotażu. Tekst ten został pierwotnie opublikowany przez Stefana Łosia w 1931 roku. Autor, urodzony w 1901 roku w Bobinie, dzieciństwo spędził w Warszawie. Po wybuchu wojny przeniósł się wraz z rodziną do Płocka, gdzie w 1920 roku zdał maturę w Gimnazjum Męskim im. Króla Władysława Jagiełły. W latach 1921-1924 pełnił różne odpowiedzialne funkcje w Okręgu Płockim ZHP oraz rozwijał pasje literacko-plastyczne, angażując się w wydawanie i ilustrowanie harcerskich biuletynów. Wątek “płocki” w życiorysie autora ubogaca także jego przedwojenna działalność w Klubie Artystycznym Płocczan. Zainteresowanych osobą Stefana Łosia zapraszamy do sięgnięcia po “Strażnicę”, zawierającą obszerniejszą notę o tym harcerskim działaczu.

Tekst E. Kozłowska


IDĘ …

By delektować się poezją wystarczy kilka słów. Czy po zwięzłym: “kwitną kasztany / łatwiejszym wydaje się / tamten egzamin” odmalował się Państwu pewien obraz lub zostały przywołane wspomnienia? Zwolenniczką takich oto krótkich form jest autorka tomiku “Idę…” – Elżbieta Anna Podleśna. Płocczanka z wyboru, należąca do Płockiego Oddziału Stowarzyszenia Autorów Polskich i do Polskiego Stowarzyszenia Haiku oraz laureatka konkursów, pisze i publikuje od niedawna. W przedmowie poetka została określona jako jedna z prekursorek polskiego haiku oraz zwolenniczka dyscypliny słowa. Tomik “Idę…” z precyzyjnie odmierzonymi i wyważonymi wyrazami czeka na Państwa w Zbiorach Regionalnych Czytelni Książnicy Płockiej.

Tekst E. Kozłowska


STUDIA MAZOWIECKIE

“Poszukiwaczy skarbów” – a dokładniej konkretnych informacji dotyczących historii Mazowsza, ale także współczesnych spraw regionu – zapraszamy do sięgnięcia po Studia Mazowieckie. Ten naukowy kwartalnik wydawany jest przez Akademię Humanistyczną im. Aleksandra Gieysztora z Pułtuska oraz Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Ciechanowie, z adresem redakcji w Pułtusku. Wśród autorów artykułów są naukowcy prezentujący wyniki swoich badań oraz eksperci różnorodnych dziedzin nauk humanistycznych. Najnowszy numer, będący wydaniem specjalnym z okazji Jubileuszu 90-lecia Profesora Ryszarda Juszkiewicza, zawiera artykuły dotyczące całego Mazowsza oraz płockiego wycinka regionu. Rodzimych regionalistów być może zainteresuje artykuł Jerzego Borowskiego “Portret zbiorowy działaczy społeczno-kulturalnych w guberni płockiej w latach 1866-1904”. Michał Marian Grzybowski przybliżył zaś zmiany w systemie nauczania w płockim seminarium wprowadzane kolejno przez biskupów Michała Poniatowskiego, Michała Nowodworskiego oraz Antoniego Nowowiejskiego. W bieżącym numerze kryje się także m.in. historia Towarzystwa Naukowego Płockiego, rejencji ciechanowskiej, a także działań kontrwywiadowczych i wywiadowczych policji politycznej w dwudziestoleciu międzywojennym.

Tekst E. Kozłowska


 

O Autorze