Leon Fuz –  jeden z obrońców Poczty Gdańskiej. Krótkie nazwisko i godne zapamiętania, gdyż to z  Jego powodu zbiory regionalne Czytelni Książnicy Płockiej zostały wzbogacone o książkę Dietera Schenka “Poczta Polska w Gdańsku. Dzieje pewnego niemieckiego zabójstwa sądowego”. Leon Fuz urodził się w 1895 roku w Radziwiu, został zatrudniony jako starszy technik w Urzędzie Pocztowym przy gdańskiej ulicy Heweliusza, był członkiem Pocztowego Przysposobienia Wojskowego. Poruszająca publikacja Schenka zawiera wiele opowieści świadków oraz została  udokumentowana licznymi źródłami. Autor w pierwszej części zarysował sytuację w Gdańsku przed wybuchem wojny wraz z rodzącym się ruchem narodowosocjalistycznym, opisał atak na Pocztę Polską oraz egzekucję polskich pocztowców po niepraworządnym śledztwie wojskowym tzw. Grupy Eberharda. Druga część została zaś poświęcona powojennym karierom prawników Freikorps Eberhard, którzy -mimo wielokrotnych prób ze strony rodzin ofiar- nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności za bezprawne wyroki na polskich pocztowcach. Leonowi Fuzowi udało się początkowo zbiec po kapitulacji poczty, jednak już na początku września został odnotowany jako więzień obozu w Nowym Porcie, a potem Stutthofie. Okoliczności pobytu w obozach oraz śmierci płockiego-gdańskiego pocztowca zostały opisane w rozdziale pt. “Ucieczka”. Jedyny syn obrońcy –urodzony w Płocku w 1925 roku Jerzy Konstanty Fuz- od lat 60-tych toczył spór prawny w sprawie zabójstwa  ojca. Dziewięciokrotnemu umarzaniu postępowania toczącego się na wniosek Fuza Juniora poświęcony został rozdział “Między kolegami albo cicha amnestia”. Zdaniem autora publikacji: “Błędy w tym śledztwie piętrzą się tak, że postępowanie to mogłoby wejśc do historii wymiaru sprawiedliwości jako klasyczny przykład zamierzonego niewyjaśnienia sprawy”.

Tekst: E. Kozłowska


POLSKA INDUSTRIALNA

W gronie 365 najciekawszych obiektów przemysłowych na mapie Polski umieszczone zostały…tak, tak – również “miejscówki” z Płocka i okolic. Wśród nich wskazane zostały płockie mosty: ten starszy z bogatą historią i efektowną iluminacją (im. Legionów Piłsudskiego) oraz nowszy o imponujących parametrach (most Solidarności). Mieszkańcy Płocka wracając do domów mimowolnie zatem uczestniczą w wycieczce szlakiem wyróżniających się zdobyczy przemysłowych. Następna w kolejce do zwiedzenia wskazana została Wieża Ciśnień, choć nie pełni już ona oryginalnej funkcji w systemie wodociągów miejskich. Na liście znalazła się także znana płocczanom charakterystyczna sylwetka Rafinerii Orlen. Pod Płockiem autorzy polecają odwiedzić Osadę Młynarza w okolicach wsi Radotki. Na jej terenie znajduje się dobrze zachowany młyn oraz zabudowania gospodarcze, które opływa pięknie meandrująca rzeka Skrwa. Kolejnym wskazanym obiektem niedaleko Płocka jest Browar Kasztelański w Sierpcu, który zwiedzić można podczas organizowanych od czasu do czasu dni otwartych. Wskazówki zawarte w publikacji pozwalają odkryć niezwykłe miejsca w całej Polsce: gorzelnie, wiatraki, fabryki, zapory, kanały czy śluzy, tunele, dworce i muzea. Książka Pawła Klimka została wzbogacona wstępem i felietonami Filipa Springera.

Tekst: E.Kozłowska


SZUKAŁ BOGA W CZŁOWIEKU

W 2018 roku – Roku Jubileuszu 100-lecia Odzyskania przez Polskę Niepodległości- przypadła także 160. rocznica urodzin arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Okazja ta stała się dla autora prezentowanej książki – Wojciecha Łęckiego- przyczynkiem do upamiętnienia płockiego duchownego-patrioty. Męczeński pasterz urodził się w maleńkiej wsi Lubienia, z której wywodzą się także przodkowie z linii męskiej twórcy omawianej publikacji, o czym przeczytać można we wstępie. Zamierzeniem pisarza było przedstawienie własnej opinii i interpreatcji faktów z życia błogosławionego arcybiskupa, gdyż: “Takim wielowymiarowym, wybitnym, targanym małostkami postanowiłem go przedstawić. I choć trochę uczłowieczyć”. W książce każdorazowo zarysowane zostały dzieje miejscowości, w których A. J. Nowowiejski przebywał. Według Wojciecha Łęckiego bowiem atmosfera, charakter danego miejsca – podkreślony we wstępie genius loci- wywiera zasadniczy wpływ na  zachowanie mieszkańców. Autor, opisując pochodzenie i rodzinę oraz lata nauki duszpasterza, starał się dokonać korekt faktograficznych poprzez własne poszukiwania źródłowe. Lata posługi Antoniego Juliana Nowowiejskiego zostały zaś podzielone na rozdziały dotyczące kapłaństwa, organizacji szkolnictwa, pracy naukowej, dobroczynności, zasług w zakresie budownictwa oraz patriotyzmu przyszłego męczennika. 

Tekst E. Kozłowska


PRZEWODNIK PO MAZOWSZU. ŚLADAMI JANA PAWŁA II

Niezwykła publikacja trafiła w nasze ręce. Z niewielką, przyjazną książką można podróżować po Mazowszu odwiedzając miejsca związane z papieżem – Polakiem. Spośród tras warszawskiej, siedleckiej, radomskiej i jeszcze kilku innych nas najbardziej interesuje płocka. Najważniejsza na niej jest wizyta papieska w czerwcu 1991 roku. Papież między innymi jedyny raz podczas pielgrzymek w kraju odwiedził zakład karny. – Jesteście skazani, ale nie potępieni – mówił wtedy w Płocku do 328 więźniów. Przewodnik uwzględnia nie tylko miejsca, w których Karol Wojtyła był jako Jan Paweł II, ale także wcześniej – jako kardynał, a także upamiętnienia już pośmiertne – pomniki, tablice pamiątkowe i inne, jak choćby płocki Park 27 Dębów na Podolszycach. Książka jest starannie wydana, ma poręczny format, jej wielką zaletą są cytaty z papieskich homilii.

Tekst: M. Gurda-Jaroszewska


 

O Autorze