Uwaga Czytelnicy! Od 15 kwietnia do 21 maja 2024 r. Filia nr 5 /Vuka Karadzica 1/ będzie zamknięta z powodu inwentaryzacji zbiorów

20 maja

 

1919 r. urodził się Gustaw Herling-Grudziński

 

„Wiara w wartości trwalsze niż doraźne sytuacje i układy polityczne, wiara w idee i sens naszego życia dla innych (…) – była i jest moją wiarą przez całe życie”.
(Gustaw Herling-Grudziński, Najkrótszy przewodnik po sobie samym).

Jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich XX wieku, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień obozów koncentracyjnych, gułagu.

Urodził się 20 maja 1919 roku w Kielcach. Rodzice byli właścicielami dużego folwarku na Kielecczyźnie. Uczył się w Gimnazjum im. Mikołaja Reja (dziś Stefana Żeromskiego). Tu debiutował cyklem reportaży „Świętokrzyżczyzna” na łamach „Kuźni Młodych”.

Od 1937 roku do wybuchu II wojny światowej studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. W tym czasie zajmował się przede wszystkim publicystyką społeczno-kulturalną oraz literacką. Pisał do „Ateneum”, „Pionu” i „Naszego Wyrazu”. Kierował działem literackim dwutygodnika „Przemiany” oraz tygodnika „Orka na Ugorze”.
Nie brał udziału w wojnie obronnej 1939 roku, ponieważ nie dostał się do armii, chociaż bardzo mu na tym zależało. Zaangażował się w konspirację, przystąpił do współorganizowania Polskiej Ludowej Armii Niepodległościowej (PLAN), w której pełnił funkcję szefa sztabu i współredaktora podziemnego czasopisma „Biuletyn Polski”. W 1940 roku został aresztowany przez NKWD i skazany na pięć lat pobytu w obozach.

Poprzez więzienia w Witebsku, Leningradzie i Wołogdzie trafił do łagru w Jercewie pod Archangielskiem. Po zwolnieniu stamtąd w marcu 1942 roku opuścił Rosję i przyłączył się do armii gen. Władysława Andersa. Walczył m.in. o Monte Cassino, za co otrzymał Order Virtuti Militari. Po zakończeniu kampanii włoskiej pisarz przeniósł się do Rzymu. Został członkiem rzymskiej sekcji polskiego Pen Clubu, uczestniczył w organizowaniu Instytutu Literackiego i miesięcznika „Kultura”. Nie zdecydował się jednak na wyjazd z redakcją czasopisma do Francji. Wraz z żoną Krystyną, malarką, przeniósł się do Londynu, gdzie w latach 1949-1952 współpracował z tygodnikiem „Wiadomości”. Po śmierci żony, pod koniec 1952 roku, przeniósł się do Monachium i podjął pracę w redakcji działu kulturalnego Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. W roku 1955 zamieszkał na stałe w Neapolu. Poślubił córkę włoskiego filozofa Benedetta Crocego – Lidię. Współpracował z licznymi włoskimi pismami, a w latach 1957-1996 był włoskim korespondentem i autorem esejów, opowiadań oraz komentarzy politycznych dla „Kultury”.
Najważniejsze dzieła Gustawa Herlinga-Grudzińskiego to Inny światDziennik pisany nocą.
Bardzo ważnym gatunkiem było także opowiadanie. Napisał ponad pięćdziesiąt krótkich utworów prozatorskich. Pierwsze to Książę niezłomny z 1957 roku, które poświęcił włoskiej emigracji antyfaszystowskiej. Do nurtu metafizycznego należą takie opowiadania, jak traktująca o cierpieniu i samotności Wieża opublikowana w 1960 w tomie Skrzydła ołtarza czy skierowane przeciwko fanatyzmowi religijnemu Drugie przyjście z 1963 roku.

Do 1988 roku dzieła pisarza były w Polsce zakazane i ukazywały się jedynie w przedrukach, poza cenzurą. W latach dziewięćdziesiątych Gustaw Herling-Grudziński rozpoczął współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym”, „Rzeczpospolitą” oraz „Więzią”.

Ciekawostki:
• W roku 1958 otrzymał nagrodę miesięcznika „Kultura”.
• W roku 1964 otrzymał Nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego, przyznawaną twórcom pochodzenia polskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury i nauki.
• W roku 1966 otrzymał nagrodę literacką Fundacji im. Kościelskich.
• Laureat literackiej Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego (1990).
• W 1991 roku otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Kielce.
• 19 marca 1997 roku uhonorowany został doktoratem honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.
• Uniwersytet Jagielloński przyznał mu w roku 2000 tytuł doctora honoris causa.
• 21 stycznia 2001 roku otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
• Był także Kawalerem Orderu Orła Białego.

Gustaw Herling-Grudziński zmarł 4 lipca 2000 roku w Neapolu w wieku 81 lat.


Źródło: Wikipedia

 

 

 

 

Książnica Płocka im. Władysława Broniewskiego

Moja e-bibliotek@ liderem informatyzacji na Mazowszu

Projekt jest realizowany w ramach programu 2.1 E-usługi, Poddziałanie 2.1.1 E-usługi dla Mazowsza, typ projektów Informatyzacja bibliotek, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020.

Menu

Książnica Płocka im. Władysława Broniewskiego

09-402 Płock, ul. Tadeusza Kościuszki 6
tel.: 24 262 30 59
fax: 24 262 31 17
e-mail: bibl@ksiaznicaplocka.pl

Skip to content