Uwaga Czytelnicy! Od 18 lipca Filia biblioteczna nr 13 nieczynna z powodu remontu

Żydzi Ziemi Płockiej

Zdzisław LeszczyńskiŻydzi Ziemi Płockiej na przełomie XIX i XX wieku i ich stosunek do idei odzyskania niepodległości przez Polskę

Patron Domu Darmstadt E.T.A. Hoffman, poeta, pisarz epoki romantyzmu, ale także urzędnik kamery pruskiej na życzenie przełożonych w 1802 roku wymyślał dla płockich Żydów nowe nazwiska takie jak: Rosenbaum (Różane drzewo), Goldberg (Złota góra), Eisenbaum (Żelazne drzewo), Augenfish (Oko ryby), pisze w swojej książce Żydzi Ziemi Płockiej na przełomie XIX i XX wieku i ich stosunek do idei odzyskania niepodległości przez Polskę, Zdzisław Leszczyński. 

Ludności żydowskiej, począwszy od początku XIX wieku na ziemiach polskich nie było łatwo. Mazowsze, przechodząc, z rąk do rąk zaborców nie było wyjątkiem. Pojęcie „Polak wyznania Mojżeszowego” narodziło się dopiero po powstaniu styczniowym, w którym Żydzi, choć nie masowo, wzięli udział, ginęli (jak syn bogatego właściciela majątku Kuchary Posnera) i szli na zsyłkę. Wcześniej padali ofiarą różnego rodzaju regulacji, zarządzeń zabraniających na przykład praktyk religijnych czy handlu alkoholem na wsi, Polaków bardzo drażniły otwarte w niedzielę żydowskie sklepiki, kramy i ogólna zaradność.

Zresztą czemu się dziwić, skoro sam Bolesław Prus tak pisał: „Mają też Żydzi pewne, zewnętrzne wprawdzie, lecz niesympatyczne cechy, które nas od nich odstręczają. Połamany język, wielką zarozumiałość, samochwalstwo i pomiatanie uboższymi.” W wyniku zachodzących zmian gospodarczych na przełomie wieków nastąpił upadek relacji międzyludzkich i międzyreligijnych. W podejściu chrześcijan do Żydów dawny antyjudaizm, wyrażający się ogólna niechęcią zmienił się w antysemityzm.  Dodatkowo – oprócz aktywności endecji – stosunki między obydwoma nacjami bardzo popsuła wojna polsko-bolszewicka 1920-21, w której Żydów posądzano o szpiegowanie i ciche sprzyjanie Rosjanom. Więcej ciekawych tez i przemyśleń – w publikacji.

Tekst: Milena Gurda-Jaroszewska

Książnica Płocka im. Władysława Broniewskiego

realizacja: geotechnology.pl
Moja e-bibliotek@ liderem informatyzacji na Mazowszu

Projekt jest realizowany w ramach programu 2.1 E-usługi, Poddziałanie 2.1.1 E-usługi dla Mazowsza, typ projektów Informatyzacja bibliotek, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020.

Skip to content